Een ziektekostenverzekering is in Nederland verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar. Toch weten veel mensen niet precies wat hun polis dekt, wat het eigen risico inhoudt of wanneer ze beter kunnen overstappen. Dat is begrijpelijk, want er zijn tientallen aanbieders en honderden verschillende polissen. Wie goed nadenkt over zijn keuze, kan soms honderden euro’s per jaar besparen en tegelijk beter verzekerd zijn voor de zorg die hij echt nodig heeft.
Basisverzekering en aanvullende dekking
Elke Nederlander heeft recht op de basisverzekering. De overheid stelt elk jaar vast welke zorg daarin zit. Denk aan bezoeken aan de huisarts, opname in het ziekenhuis en veel soorten medicijnen. De inhoud van het basispakket is bij alle zorgverzekeraars gelijk, maar de premie verschilt per aanbieder. Wie meer dekking wil, kan een aanvullend pakket afsluiten. Dat is vrijwillig en dekt zaken zoals fysiotherapie, tandarts voor volwassenen of brillen en lenzen. De aanvullende polis verschilt veel per verzekeraar, dus het loont om die goed te vergelijken als je weet dat je die zorg waarschijnlijk nodig hebt.
Het eigen risico uitgelegd
Naast de maandelijkse premie betaal je ook eigen risico. Dat is het bedrag dat je zelf betaalt voordat de verzekeraar meebetaalt aan zorgkosten. In 2025 is het verplichte eigen risico 385 euro per jaar. Bezoeken aan de huisarts vallen hier niet onder. Je kunt er ook voor kiezen om het eigen risico vrijwillig te verhogen tot maximaal 885 euro per jaar. In ruil daarvoor betaal je een lagere maandpremie. Dat kan voordelig zijn als je weinig zorg gebruikt. Ga je echter regelmatig naar een specialist of gebruik je dure medicijnen, dan kan een hoger eigen risico juist duurder uitpakken over het hele jaar.
Gecontracteerde zorg en de keuze voor een polis
Niet elke zorgverzekering vergoedt alle zorgaanbieders volledig. Er zijn drie soorten polissen: de naturapolis, de restitutiepolis en de combinatiepolis. Bij een naturapolis werkt de verzekeraar samen met vaste zorgaanbieders. Ga je naar een zorgverlener die niet is gecontracteerd, dan krijg je vaak maar een deel van de kosten vergoed. Een restitutiepolis vergoedt alle zorgaanbieders volledig, maar is meestal duurder. De combinatiepolis zit daar tussenin. Voor mensen die een specifieke specialist of kliniek willen bezoeken, is het slim om vooraf te controleren of die zorgverlener is gecontracteerd door de verzekeraar.
Wanneer en hoe overstappen
Elk jaar kun je in november en december je zorgverzekering vergelijken en overstappen. Je nieuwe verzekering gaat dan in op 1 januari. De meeste mensen stappen niet over, terwijl er soms behoorlijke prijsverschillen zijn tussen vergelijkbare polissen. Het overstapproces is minder ingewikkeld dan het lijkt: je sluit een nieuwe verzekering af en de nieuwe verzekeraar regelt de opzegging bij de vorige aanbieder. Heb je een laag inkomen? Dan kun je mogelijk zorgtoeslag aanvragen via de Belastingdienst. Dat is een maandelijkse bijdrage van de overheid om de premie betaalbaarbaar te maken. Check of je daarvoor in aanmerking komt, want veel mensen laten dit onbenut.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn zorgverzekering elk jaar opzeggen als ik wil overstappen?
Nee, je hoeft de opzegging niet zelf te regelen. Als je een nieuwe zorgverzekering afsluit voor 1 januari, zorgt de nieuwe verzekeraar automatisch voor de opzegging bij je vorige aanbieder. Je hoeft daar zelf niets voor te doen.
Krijg ik zorgtoeslag als ik weinig verdien?
Zorgtoeslag is een bijdrage van de overheid voor mensen met een laag of gemiddeld inkomen. Of je er recht op hebt, hangt af van je inkomen en huishoudensituatie. Je vraagt het aan via de website van de Belastingdienst. Veel mensen die er recht op hebben, vragen het niet aan en missen zo geld.
Is tandartszorg opgenomen in het basispakket?
Tandartszorg voor volwassenen valt grotendeels buiten het basispakket. Kinderen tot 18 jaar zijn wel gedekt voor tandheelkundige zorg. Volwassenen die hun tanden goed willen laten verzorgen, kunnen daarvoor een aanvullende verzekering afsluiten. De dekking en vergoeding verschillen per aanvullend pakket.
Wat gebeurt er als ik geen zorgverzekering heb?
In Nederland is een zorgverzekering verplicht voor iedereen van 18 jaar en ouder die in Nederland woont of werkt. Heb je geen verzekering, dan kan het CAK je aanschrijven en alsnog een verzekering voor je regelen. Je betaalt dan een hogere premie als boete. Het is dus verstandig om jezelf op tijd in te schrijven bij een verzekeraar.