Straks genoeg geld hebben om van te leven: daar draait sparen voor pensioen om. Hoe je dat het beste aanpakt, hangt af van je situatie. Werk je in loondienst? Dan bouw je vaak automatisch pensioen op via je werkgever. Maar in veel gevallen is dat niet genoeg, of moet je het volledig zelf regelen. Gelukkig zijn er meerdere manieren om dat te doen.
Wat is je startpunt?
Voordat je iets regelt, is het goed om te weten hoeveel pensioen je al opbouwt. Dat check je op mijnpensioenoverzicht.nl. Je ziet daar wat je later aan AOW en pensioen via je werkgever verwacht te krijgen. Vergelijk dat met wat je denkt nodig te hebben. Is er een gat? Dan is aanvullen verstandig.
Let ook op je situatie. Ben je zzp’er of zelfstandige? Dan bouw je via je werk geen pensioen op en moet je alles zelf regelen. Ben je in loondienst, maar wissel je regelmatig van baan of werk je parttime? Dan kan je pensioen ook tegenvallen.
Hoe sparen voor pensioen: je belangrijkste opties
Er zijn drie manieren om zelf geld opzij te zetten voor later: gewoon sparen, pensioensparen met belastingvoordeel, of beleggen. Elk heeft zijn eigen voor- en nadelen.
Gewoon sparen is de eenvoudigste optie. Je zet geld op een spaarrekening en je kunt er altijd bij. Het nadeel is dat de rente vaak laag is. Op lange termijn groeit je geld daardoor minder hard dan via andere manieren.
Pensioensparen met belastingvoordeel werkt via een lijfrente of een bankspaarrekening. Je stort geld op een speciale rekening en trekt dat bedrag af van je belastbaar inkomen. Je betaalt nu minder belasting, maar later betaal je belasting over de uitkeringen. Dit voordeel kan flink oplopen als je een hoger inkomen hebt. Verzekeraars en banken bieden dit soort producten aan. Let goed op de voorwaarden: je kunt niet zomaar bij je geld tijdens de looptijd.
Beleggen kan zorgen voor hogere opbrengsten op de lange termijn, maar er zit ook risico aan. De waarde van je beleggingen kan schommelen. Hoe langer je de tijd hebt, hoe meer je eventuele tegenslagen kunt opvangen. Beleggen is daarom vaak interessanter als je nog tientallen jaren te gaan hebt tot je pensioen.
Wat is het voordeel van vroeg beginnen?
Hoe eerder je begint, hoe meer tijd je geld heeft om te groeien. Dit komt door het rente-op-rente-effect: je verdient niet alleen rendement over je inleg, maar ook over de rente die je al hebt opgebouwd. Iemand die op zijn dertigste begint met sparen, heeft bij gelijke maandelijkse inleg op zijn pensioenleeftijd aanzienlijk meer dan iemand die pas op zijn vijftigste begint. Beginnen hoeft niet groot: zelfs een klein bedrag per maand helpt.
Praktische stappen om te beginnen
- Check je huidige pensioensituatie via mijnpensioenoverzicht.nl.
- Stel vast of er een tekort is en hoe groot dat is.
- Kies een manier om aan te vullen: gewoon sparen, lijfrente of beleggen.
- Bepaal hoeveel je per maand opzij kunt zetten.
- Zet dat bedrag automatisch over, zodat je er niet over na hoeft te denken.
- Bekijk jaarlijks of je inleg nog past bij je situatie en doelen.
Wat als je zzp’er bent?
Als zzp’er heb je geen werkgever die voor je spaart. Je moet dus volledig zelf in actie komen. Een populaire optie is de fiscale oudedagsreserve (FOR), maar die is de afgelopen jaren veranderd in regelgeving. Een lijfrenterekening bij een bank of verzekeraar is voor veel zzp’ers een toegankelijke manier om belastingvriendelijk te sparen. Je kunt een deel van je winst aftrekken als je die inlegt op zo’n rekening. Laat je hierover informeren door een financieel adviseur als je er niet zeker van bent wat voor jou het beste werkt.
Hoeveel heb je later nodig?
Een vuistregel die vaak wordt gebruikt, is dat je na je pensioen zo’n 70 procent van je laatste inkomen nodig hebt om je levensstandaard aan te houden. Maar dat verschilt per persoon. Heb je een eigen huis zonder hypotheek? Dan heb je misschien minder nodig. Wil je veel reizen of heb je hoge zorgkosten? Dan heb je meer nodig. Het Nibud biedt een Geldplan Pensioen waarmee je jouw persoonlijke situatie kunt doorrekenen.
Begin klein, bouw gestaag op
Je hoeft niet in één keer grote bedragen opzij te zetten. Beginnen met een klein, vast bedrag per maand is beter dan wachten tot je “meer ruimte hebt”. Die ruimte komt er vaak niet vanzelf. Door het klein en automatisch te houden, merk je er nauwelijks iets van in je dagelijkse budget, terwijl je ondertussen gestaag iets opbouwt voor later.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf pensioen opbouwen als zzp’er?
Ja, als zzp’er kun je zelf pensioen opbouwen. Je doet dit bijvoorbeeld via een lijfrenterekening bij een bank of verzekeraar. Je legt geld in en trekt dat bedrag af van je belastbaar inkomen. Later, als je het geld opneemt, betaal je er belasting over. Dit is een van de meest gebruikte manieren voor zelfstandigen om fiscaal voordelig te sparen voor hun pensioen.
Wat is een lijfrente?
Een lijfrente is een spaar- of beleggingsproduct waarmee je geld opbouwt voor later, met belastingvoordeel. Je stort geld op een speciale rekening en mag dat aftrekken van je inkomen in de belastingaangifte. Het geld is bedoeld voor later: je kunt er pas bij vanaf een bepaalde leeftijd of situatie. Op het moment van uitkeren betaal je alsnog belasting, maar vaak tegen een lager tarief dan nu.
Hoe weet ik hoeveel pensioen ik al heb opgebouwd?
Via mijnpensioenoverzicht.nl zie je een overzicht van je AOW en het pensioen dat je via vroegere of huidige werkgevers hebt opgebouwd. Je logt in met DigiD. Het overzicht geeft een schatting van wat je later per maand kunt verwachten.
Is beleggen voor pensioen riskant?
Beleggen voor je pensioen brengt risico met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen. Maar hoe langer je de tijd hebt, hoe meer je eventuele verliezen kunt opvangen. Op de lange termijn brengt beleggen gemiddeld meer op dan sparen. Heb je nog tientallen jaren te gaan, dan is het risico voor veel mensen te overzien. Zit je dicht bij je pensioenleeftijd, dan is het verstandiger om voorzichtiger te beleggen of te sparen.
Hoeveel moet ik per maand sparen voor mijn pensioen?
Er is geen vast bedrag dat voor iedereen geldt. Het hangt af van hoe groot het verschil is tussen wat je later verwacht te ontvangen en wat je denkt nodig te hebben. Hoe vroeger je begint, hoe minder je per maand opzij hoeft te zetten. Gebruik een pensioencalculator of het Geldplan Pensioen van het Nibud om een indruk te krijgen van jouw persoonlijke situatie.